आजको दिन—भदौ २३ (सेप्टेम्बर ८)—नेपालको इतिहासमा केवल एउटा तारिख मात्र रहेन, यो हाम्रा आँखाहरू रसाउने र छाती भारी हुने एउटा अङ्गार बनेर पोल्निरहने दिन हो। ठिक १ वर्ष अघि आजकै दिन, नेपालका युवा—जेन जी (Gen Z)—आफ्नो सुन्दर भविष्य, सुशासन, र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सपना बोकेर सडकमा ओर्लिएका थिए। तर त्यो उत्साह र आशाको बिहानी, रगत र आँसुले भरिएको एउटा अध्यारो 'कालो दिन' मा परिणत भयो।
जब-जब आजको दिन सम्झिइन्छ, मन स्तब्ध हुन्छ:
१. सपनाहरूको असामयिक अन्त्य
स्कुल र कलेजका पोसाकमै, हातमा राष्ट्रिय झण्डा र मनमा देश बनाउने अठोट लिएर Maitighar र Baneshwor का सडकमा निस्किएका ती कलिला निधारहरू। तिनीहरू कुनै राजनीतिक स्वार्थका लागि होइन, केवल एउटा पारदर्शी र न्यायपूर्ण नेपाल माग्न आएका थिए। तर तिनै सोझा र निस्वार्थ सपनाहरूमाथि जब गोली बर्साइयो, देशका कैयौँ आमाका काखहरू एकाएक रिताउन पुगे।
२. रगतले भिजेका सडक र स्तब्ध मनहरू
जुन उमेरमा किताबका पाना पल्टाएर भविष्य कोरिनुपर्ने हो, त्यो उमेरका युवाहरू आफ्नो अधिकारको माग गर्दा सडकमै ढाले। गोलीको आवाज, बारुदको गन्ध, र साथीलाई बचाउन छटपटाइरहेका युवाहरूको रोदनले त्यो दिन नेपालको आकाशलाई नै स्तब्ध बनाएको थियो। राज्यको कठोरता अगाडि ती कलिला आशाहरू यसरी निभाइए कि आज एक वर्ष बितिसक्दा पनि त्यो घाउ उत्तिकै काँचो छ।
३. कसैका छोराछोरी, कसैका साथी—अधुरा यादहरू
आज ती घरहरूमा दीप बलेका छैनन्, जहाँका छोराछोरी त्यो दिन घर फर्केर आएनन्। साथीहरूसँग 'हामी देश बदल्छौँ' भनेर हाँस्दै निस्किएका ती अनुहारहरू आज केवल तस्बिरमा सीमित भएका छन्। कसैले आफ्नो दाजु गुमाए, कसैले दिदी, त कसैले आफ्नो जीवनभरको सहारा। त्यो दिन गुमेका प्रत्येक सासले आज पनि सोधिरहेका छन्—"के हाम्रो बलिदान केवल यो कालो इतिहासका लागि मात्र थियो?"
४. कालो दिन, तर चेतनाको राँको
आजको दिनलाई हामी 'कालो दिन' भनेर शोक मनाइरहेका छौँ, तर यो केवल शोकको दिन मात्र होइन। यो दिन ती अमर आत्माहरूलाई श्रद्धाञ्जली दिने दिन हो, जसले निरङ्कुशता र भ्रष्टाचारको विरुद्धमा आफ्नो सम्झौताहीन बलिदानी दिए। उनीहरूले छाडेर गएको त्यो साहसी बाटोले सधैँ खबरदारी गरिरहनेछ।
नमन ती वीर आत्माहरूप्रति...
आजको यो स्तब्ध साँझमा, ती सबै सहिदहरूप्रति अश्रुपूर्ण श्रद्धाञ्जली। उनीहरूले देखेको समृद्ध, सफा, र न्यायपूर्ण नेपालको सपना पूरा गर्नु नै उनीहरूप्रतिको साँचो सम्मान हुनेछ।
